We verkennen de oorsprong, het doel en het transformerende potentieel van yoga vanuit het perspectief van Patanjali’s Yoga Sutra. Elke week verdiepen we ons in een les van yogadocente Ann Schreppers, waarbij we ontdekken hoe eeuwenoude wijsheid zich vertaalt naar de moderne beoefening en hoe yoga een levende filosofie kan worden.
In het tweede deel van onze serie over yogafilosofie verkent Ann Patanjali’s Yoga Sutra 2.4 en de wortels van het lijden — hoe onwetendheid, oftewel het vergeten van onze ware aard, aanleiding geeft tot afgescheidenheid. Door bewustzijn en zachte aanwezigheid leren we lijden om te zetten in wijsheid en opnieuw verbinding te maken met de innerlijke stilte.
Sutra 2.4 — Avidyā kṣetram uttareṣām prasupta tanu vicchinna udārānām
"Onwetendheid is het terrein waarop alle andere vormen van lijden ontstaan."
De wortel van het lijden begrijpen
Het pad van yoga bewandelen betekent door de lagen van het zelf heen gaan — van verwarring naar helderheid, van reactief gedrag naar bewustzijn en uiteindelijk naar vrijheid. Patanjali beschrijft avidyā, onwetendheid, als de wortel van al het lijden. Het is geen gebrek aan kennis, maar het vergeten wie we werkelijk zijn — een sluier die onze ware aard bedekt.
Wanneer we ons identificeren met gedachten, angsten of verlangens, verliezen we het contact met de stilte die daaronder schuilgaat. We leven vanuit afgescheidenheid in plaats van connection, en reageren in plaats van te antwoorden. Yoga leert ons door deze lagen heen te kijken, ons te herinneren dat we niet de automatische gedachten van de geest zijn, maar het bewustzijn dat dit alles waarneemt. Het leert ons bij sensaties te blijven, zonder er onmiddellijk op te reageren.
De vijf oorzaken van lijden — onwetendheid, ego, gehechtheid, afkeer en angst — ontstaan allemaal wanneer we deze waarheid vergeten. Toch brengt elk moment van bewustzijn ons dichter bij het herinneren ervan.
Energie in beweging
Door middel van asana’s en ademhaling leren we begin te voelen hoe energie in ons beweegt. We voelen waar de energie zich uitbreidt en waar ze zich samentrekt. Het lichaam wordt een weerspiegeling van de geest — een spiegel die onthult wat onze aandacht nodig heeft en waar er ruimte is om ons open te stellen. Want spanning wordt, wanneer we er aandachtig mee omgaan, een ruimte voor expansie.
Asana’s zijn als mensen. Welke gevoelens ze ook oproepen, die waren al in ons aanwezig. Ons lichaam houdt deze energie vast, verbonden met (onbewuste) herinneringen, en houdingen en mensen kunnen ons daar toegang toe geven. Wanneer we ze met aanwezigheid tegemoet treden, vinden we vrijheid.
Elke beoefende houding wordt een daad van bewustzijn. In plaats van ons te verzetten, worden we zachter. In plaats van te reageren, observeren we. In die ruimte begint de energie weer te stromen, en wat eens zwaar aanvoelde, wordt lichter. Dezelfde situaties, maar ze voelen totaal anders aan. Dat is de ware kracht van onze beoefening.
Bewustzijn als alchemie
Bewustzijn is wat lijden omzet in wijsheid. Het stelt ons in staat het leven zonder oordeel te zien, te begrijpen dat elke ervaring een les in zich draagt. Hoe meer we oefenen, hoe meer we beseffen dat bewustzijn zelf niet kan lijden — het is slechts getuige. Het is geen ontwijken … Het is juist het erkennen, maar met onderscheidingsvermogen voor wat binnen onze macht ligt en wat niet.
Door dit inzicht wordt yoga een energetische beoefening, die ons helpt te leven met meer gevoeligheid, integriteit en compassie. We beginnen te beseffen dat vrede niet afhangt van perfecte omstandigheden, maar van ons vermogen om in het hier en nu te blijven en op een meer bevrijde manier om te gaan met een breder scala aan ervaringen.
Herinneren wie we zijn
De essentie van deze sutra is herinnering — ontwaken uit de illusie van afgescheidenheid en de worsteling om jezelf aan de wereld te bewijzen, en terugkeren naar de innerlijke stilte die haar eigen waarde kent. In die herinnering herontdekken we vrijheid.
Yoga gaat niet over het ontvluchten van het leven, maar over er ten volle in leven, alles voelen zonder erdoor te worden opgeslokt. Wanneer we vanuit bewustzijn leven, wordt zelfs een uitdaging een leraar en wordt elke bewuste ademhaling een uitnodiging om je energie te sturen, zodat je kunt kiezen en je op je best kunt laten zien. (Steeds meer) bevrijd van oude patronen, gedreven door waarden en innerlijke toewijding.
Oefen met Ann
Luister
Maak contact
Ann Schreppers is al haar hele leven lichaamswerkter en yogadocente, toegewijd aan persoonlijke en collectieve transformatie. Haar reis begon bij het klassieke ballet, waar haar liefde voor beweging en de menselijke ervaring voor het eerst wortel schoot. Al meer dan tien jaar deelt ze de gave van yoga en oprecht leiderschap over de hele wereld, in gemeenschappen in Midden-Amerika en Kenia, waar ze deels woont. Via haar platform, Conscious Corner, ontwikkelt Ann programma’s, retraites en lerarenopleidingen die beweging, mindfulness en zingeving met elkaar verweven. Met een academische achtergrond in openbaar beleid zet ze zich met hart en ziel in voor het bevorderen van welzijn door middel van structuren voor zelfbewustzijn en bewust leven — waarbij ze anderen inspireert om weer in contact te komen met hun innerlijke waarheid en een verschil te maken voor mensen en de planeet.
Instagram: @ann.schreppers
Website: consciouscorner.be
Aankomende retraites: consciouscorner.be/retreats
Aankomende opleidingen: consciouscorner.be/sacred-sequence-trainings
Lees meer:
→ Deel I: De Essence van de Yoga Sutra
→ Deel III: Vinyāsa & Asana als hulpmiddelen
→ Deel IV: Beoefenen vanuit het hart
