Op het eerste gezicht kunnen yoga en Pilates verrassend veel op elkaar lijken. Beide kun je op een mat beoefenen, bij beide speelt de ademhaling een belangrijke rol in de oefening, en beide vragen je om voldoende te vertragen om aandacht te hebben voor wat er in je lichaam gebeurt.
Lara Beusenberg ontmoet vaak mensen die al ervaring hebben met yoga en benieuwd zijn wat Pilates aan hun bewegingspraktijk kan toevoegen. Ze herkennen bepaalde houdingen en begrijpen het belang van ademhaling en lichaamsbewustzijn, maar zijn vaak verbaasd over hoe anders een oefening aanvoelt wanneer de intentie erachter verandert.
Die intentie is misschien wel de belangrijkste plek om te beginnen wanneer we het over het verschil tussen yoga en Pilates hebben.
Andere wortels
Yoga heeft een geschiedenis die duizenden jaren teruggaat en is voortgekomen uit een veel bredere oosterse filosofie waarin beweging, ademhaling, geest en bewustzijn diep met elkaar verbonden zijn. De fysieke oefening die de meesten van ons tegenwoordig als yoga herkennen, is slechts één onderdeel van die traditie.
Pilates heeft een heel andere en veel recentere geschiedenis. Joseph Pilates ontwikkelde zijn methode, die hij oorspronkelijk Contrology noemde, in de eerste helft van de twintigste eeuw. Zijn benadering werd sterk beïnvloed door fysieke training, gymnastiek, vechtsporten en verschillende bewegingsvormen, en hij geloofde dat een goed functionerend lichaam kracht, mobiliteit, concentratie, controle en ademhaling nodig had.
In yoga kan een houding een plek worden om je ademhaling te verkennen, ruimte in het lichaam te creëren, bewustzijn te oefenen of gewoon te blijven en te observeren wat er gebeurt. In Pilates zijn we over het algemeen meer geïnteresseerd in hoe het lichaam zichzelf organiseert terwijl het beweegt.
Kun je één been optillen zonder dat je hele bekken meebeweegt? Kun je je armen boven je hoofd bewegen terwijl je de organisatie van je borstkas en wervelkolom behoudt? Kun je vanuit je heupgewricht bewegen zonder je onderrug de beweging te laten maken?
Deze details staan centraal in Pilates. We zijn niet alleen geïnteresseerd in of je een beweging kunt uitvoeren, maar in hoe je die uitvoert, waar de beweging vandaan komt en wat je lichaam moet doen om haar te controleren.
Meer dan alleen buikspieren
Vraag iemand wat die weet over Pilates, en de kans is groot dat die het over de core heeft. Pilates is bijna synoniem geworden met buiktraining, en hoewel de buikspieren zeker een belangrijke rol spelen, doet Pilates tekort worden als je het tot een core-workout reduceert; daarmee mis je een groot deel van wat de methode zo interessant maakt.
In Pilates bekijken we het lichaam als een onderling verbonden systeem. Je bekken beïnvloedt de manier waarop je wervelkolom beweegt, je borstkas beïnvloedt je schouders, je voeten beïnvloeden wat er hogerop in je benen en heupen gebeurt, en je ademhalingsmechaniek beïnvloedt al deze structuren.
In plaats van simpelweg te proberen individuele spieren sterker te maken, leren we het lichaam hoe het zichzelf efficiënter kan organiseren.
Een eenvoudige beenbeweging terwijl je op je rug ligt, lijkt misschien makkelijk, maar er gebeurt veel meer onder de oppervlakte. Je bekken moet reageren op de veranderende belasting, je diepere buikspieren helpen de positie van je romp te beheersen, je heup moet vrij kunnen bewegen en je ademhaling moet tijdens de oefening doorgaan.
Kracht ontmoet mobiliteit
Een van de gebieden waarop yoga en Pilates elkaar prachtig kunnen aanvullen, is de relatie tussen flexibiliteit, mobiliteit en kracht.
Afhankelijk van de yogastijl die je beoefent, kun je tijd besteden aan het bewegen naar grotere bewegingsuitslagen of lang genoeg in een houding blijven zodat het lichaam geleidelijk kan loslaten. Pilates benadert bewegingsuitslag anders. We willen vaak dat je actief blijft terwijl je in en uit die bewegingsuitslag beweegt, wat betekent dat je spieren niet alleen beweging creëren maar deze ook controleren.
In plaats van simpelweg te vragen: “Hoe ver kun je gaan?”, stelt Pilates een andere vraag: “Hoe goed kun je jezelf beheersen wanneer je daar bent?”
Dit wordt vooral interessant voor mensen die van nature al flexibel zijn of die door jarenlange yogabeoefening een grote mobiliteit hebben ontwikkeld.
Pilates kan daarom een extra laag toevoegen aan een yogabeoefening door kracht en coördinatie op te bouwen binnen de flexibiliteit die je al hebt.
De kracht van de adem
Ademhaling is een van de duidelijkste verbindingen tussen yoga en Pilates, maar het is ook een gebied waar de intentie achter de beoefening verschilt.
Yoga heeft een rijke traditie van ademhalingstechnieken, oftewel pranayama, waarin de adem kan worden gebruikt om aandacht, energie en de connection tussen lichaam en geest te beïnvloeden.
In Pilates is ademhaling nauw verbonden met de fysieke mechanica van beweging. We letten op hoe het middenrif beweegt, hoe de ribbenkast uitzet en hoe de buikwand reageert op de ademhaling. In veel hedendaagse Pilatesbenaderingen word je aangemoedigd om in de zijkanten en achterkant van de ribbenkast te ademen, zodat je passende buiksteun kunt behouden zonder je adem in te houden of je lichaam onnodig aan te spannen.
De uitademing kan ook helpen de connection te vergemakkelijken met de diepere buikspieren en bekkenbodem, vooral tijdens bewegingen die meer rompkontrole vereisen.
De adem is niet iets wat we simpelweg aan een oefening toevoegen. Het wordt onderdeel van hoe de beweging werkt.
Geest ontmoet lichaam
Pilates wordt vaak beschreven als fysieker dan yoga, en in veel opzichten is dat waar. We besteden veel tijd aan anatomie, biomechanica, coördinatie, kracht en bewegingspatronen.
Maar dat betekent niet dat Pilates een gedachteloze fysieke training is.
Zodra je tegelijkertijd aandacht begint te besteden aan je bekken, wervelkolom, ribbenkast, schouderbladen, ademhaling en ledematen, ontdek je al snel dat Pilates veel concentratie vereist.
Als docent zie ik vaak dat mensen dingen opmerken waar ze zich eerder niet van bewust waren. Misschien verplaatsen ze zich altijd naar één kant van hun bekken. Misschien spannen hun schouders zich aan zodra een oefening moeilijk wordt. Of misschien creëert hun onderrug beweging die eigenlijk uit hun heupen zou kunnen komen.
Na verloop van tijd kan dat bewustzijn verder gaan dan de Pilatesmat en doordringen in de manier waarop je zit, loopt, tilt, rent of een andere sport beoefent.
Yoga of Pilates?
Je hoeft niet te kiezen. Yoga en Pilates hebben verschillende wortels en doelen, maar juist daarom vullen ze elkaar zo goed aan.
Yoga richt zich vaak op mobiliteit, ademhaling en bewustzijn, terwijl Pilates kracht, stabiliteit en controle toevoegt. Samen kunnen ze een meer gebalanceerde bewegingspraktijk en een dieper inzicht in hoe je lichaam beweegt ondersteunen.
En je hoeft niet flexibel, sterk of ervaren te zijn om te beginnen. Beide praktijken ontmoeten je waar je bent.
De mat is simpelweg waar je oefent. Het gaat erom hoe die practice je helpt bewegen, voelen en leven wanneer je eraf stapt.
Pilates met Lara
Yoga met Dian
Neem contact op met Lara
Website: pilatesbylaar.com
Instagram: @pilatesbylaar
Aankomende retraites: Sahara Retreat Marokko 14 - 21 maart 2027
