Een yogabeoefening wordt niet bepaald door waar die plaatsvindt. Of het nu in een studio is, op een berg of onder de open hemel: de eenvoudige handeling van je yogamat uitrollen kan een manier worden om weer met jezelf in contact te komen. Na het leiden van een retreat in het Rilagebergte in Bulgarije, blikt yogadocent Daliya Arshefova terug op buiten oefenen, de gemeenschappen die ontstaan door gedeelde ervaringen, en waarom de meest betekenisvolle beoefening degene is die met ons meereist, waar we ook gaan.
Even afstand nemen om opnieuw verbinding te maken
Als retreatdocent is een van de mooiste dingen die ik meemaak wat er gebeurt wanneer mensen afstand nemen van hun dagelijkse leven en de natuur in gaan.
Er is iets bijzonders aan het achterlaten van vertrouwde routines, verantwoordelijkheden en omgevingen. Op het moment dat we uit ons gebruikelijke ritme stappen, creëren we ruimte om onszelf anders te zien. Weg van de dagelijkse afleidingen worden we aanweziger, meer geaard en opener voor wat de beoefening ons te bieden heeft.
De natuur ondersteunt dit proces op een stille manier. Zonder muren of afleidingen worden we begin om het ritme van onze ademhaling, de grond onder ons en onze plek in het landschap om ons heen op te merken.
Wat ik in de loop der jaren heb geleerd, is dat niemand met hetzelfde verhaal aankomt op een retreat.
Onszelf ontmoeten waar we zijn
Mensen boeken retreats vaak maanden van tevoren, maar de levensomstandigheden waarmee ze aankomen zijn onmogelijk te voorspellen. De persoon die zich in januari inschreef, kan in mei aankomen met een totaal ander hart en andere geest.
Tijdens ons retreat in het Rilagebergte in Bulgarije heb ik dit opnieuw gezien. Sommige deelnemers kwamen om de Sacral Body Method voor het eerst te ervaren, terwijl anderen opnieuw verbinding maakten met een beoefening die ze hadden losgelaten of een reis verdiepten die we samen al waren begonnen. Velen kwamen rechtstreeks uit drukke stadslevens en droegen stress, verdriet, onzekerheid, opwinding of gewoon nieuwsgierigheid met zich mee. Een deelnemer vertelde dat hij of zij zich, voor het eerst in twintig jaar, had toegestaan iets volledig voor zichzelf te doen.
Wat me het meest raakt, is dat de beoefening ons nooit vraagt iets anders te zijn dan wie we op dat moment zijn. Of iemand nu aankomt met vreugde, verdriet, onzekerheid of opwinding, de beoefening heeft een buitengewone gave om precies daar te ontmoeten waar die persoon zich bevindt. Ze nodigt ons uit om zachter te worden, los te laten en opnieuw verbinding met onszelf te maken.
Wanneer een groep een gemeenschap wordt
De eerste dag van een retreat draagt altijd een unieke energie met zich mee. Mensen komen een beetje gereserveerd aan, nog steeds het ritme van het dagelijks leven in hun lichaam dragend. Gesprekken zijn beleefd, bewegingen voorzichtig, en iedereen vindt langzaam zijn plek.
En dan gebeurt er iets opmerkelijks.
Gewoonlijk zijn op de tweede dag de schouders minder gespannen, worden gezichten stralender en komt lachen gemakkelijker. Het beschermende pantser dat velen van ons in het dagelijks leven dragen, begint te smelten. Vreemden worden metgezellen, terwijl mensen die elkaar pas een dag eerder begin delen van maaltijden, verhalen en momenten van kwetsbaarheid alsof ze elkaar al jaren kennen.
Terwijl mensen in het ritme van het retraitesleven komen, worden gesprekken dieper, ontstaan vriendschappen vanzelf en worden bestaande relaties vaak sterker. Weg van de verantwoordelijkheden van het alledaagse leven is er ruimte om elkaar werkelijk te zien en te horen.
Als docent probeer ik dit proces nooit te sturen. Elke groep is anders, en elke retraite heeft zijn eigen energie. Ik heb vaak het gevoel dat de mensen die naar een bepaalde retraite komen, bedoeld zijn om daar samen te zijn. In plaats van een specifieke ervaring af te dwingen, luister ik liever naar de energie van de groep en laat ik de retraite zich unfold ontwikkelen. Vaak gebeurt juist dan de meest betekenisvolle transformatie.
Een Ritme Vinden
Beoefening wordt het anker.
Een van de grootste geschenken van het retraitesleven is ritme. Niet een strak schema, maar een ondersteunende stroom van ochtendbeoefening, mindful maaltijden, wandelingen in de natuur, momenten van stilte, betekenisvolle gesprekken en avondsessies die mensen op een zachte manier weer met zichzelf verbinden.
Velen ontdekken dat rust niet simpelweg betekent voor de televisie zitten of op een telefoon scrollen. Echte rust ontstaat wanneer het zenuwstelsel veilig genoeg voelt om te ontspannen. Die rust kan worden gevonden in bewuste beweging, in adem, in stilte, of gewoon in het luisteren naar de geluiden van de natuur.
Voor mij is beoefening hoe ik terugkeer naar mezelf. Zo zorg ik voor mijn lichaam, maak ik mijn hoofd helder en kom ik weer in contact met het huidige moment. Het helpt me los te laten wat onnodig is en ruimte te maken voor wat er echt toe doet.
Als retraiteleider stelt het terugkeren naar mijn eigen beoefening mij in staat om met authenticiteit en aanwezigheid ruimte te houden. Mensen zoeken geen perfectie. Ze zoeken iemand die gegrond, aanwezig en veilig genoeg aanvoelt om hen te ondersteunen bij wat zij ook doormaken.
Leren van de Natuur
Een van de meest lonende aspecten van lesgeven tijdens retraites is het getuige zijn van de subtiele veranderingen die bij deelnemers plaatsvinden. Naarmate mensen ontspannen, begin ze de beschermende patronen af te leggen die ze in het dagelijks leven met zich meedragen. Ze worden zachter, opener en meer bereid om hun ware zelf te laten zien.
Veel deelnemers vertellen me dat ze zich veilig voelen, en voor mij is dat misschien wel het grootste compliment dat ik kan krijgen. Want wanneer mensen zich veilig voelen, begin ze opnieuw contact te maken met delen van zichzelf die mogelijk verborgen waren onder stress, verantwoordelijkheid of constante drukte. Ze ontdekken nieuwe krachten, krijgen frisse perspectieven en vertrekken vaak met eenvoudige rituelen die ze in hun dagelijks leven kunnen meenemen.
Tijdens onze retraite in het Rilagebergte werd het landschap zelf onderdeel van de beoefening. De geur van wilde bergkruiden dreef met de wind mee, het veranderende licht bij zonsopgang en zonsondergang, de vogelgezangen die de ochtend begroetten, en de stille kracht van de bergen herinnerden ons eraan dat we deel uitmaken van iets veel groters dan onszelf.
Op een avond tijdens Savasana verscheen er stilletjes een kleine boskikker en nestelde zich naast het hoofd van een deelnemer. Hij bleef daar gedurende de hele meditatie, volkomen stil, alsof hij zelf aan de beoefening deelnam.
Momenten als deze kun je niet plannen. Ze herinneren ons eenvoudigweg aan de diepe connection die mogelijk wordt wanneer we genoeg vertragen om te luisteren.
De beoefening mee naar huis nemen
Uiteindelijk komt elke retraite tot een einde. Er is altijd een vleugje verdriet wanneer we afscheid nemen van de bergen, de gedeelde ervaringen en de tijdelijke gemeenschap die we samen hebben gecreëerd.
Toch is wat overblijft veel belangrijker dan wat we achterlaten.
We dragen de herinneringen, de vriendschappen en het gevoel van diepe aanwezigheid met ons mee. Het belangrijkste is dat we de oefeningen meenemen die ons gedurende de ervaring ondersteunden: een bewuste ademhaling, een paar aandachtige bewegingen, momenten van stilte en een herinnering om naar buiten te stappen en opnieuw contact te maken met de natuur. Deze eenvoudige rituelen worden bruggen tussen het leven op retraite en het dagelijks leven.
Voor mij betekent dat wat een beoefening die met ons meereist inhoudt. Ze is niet afhankelijk van een retraitescentrum, een bestemming of zelfs van een bepaalde hoeveelheid tijd. Ze kan ons vergezellen door landen heen, tijdens levensovergangen en in seizoenen van vreugde, onzekerheid, verdriet of groei.
Zelfs tijdens het reizen, of simpelweg door een paar minuten naar buiten te stappen, kunnen een paar bewuste bewegingen spanning loslaten na uren zitten. Een moment op de mat onder de open hemel schept een onmiddellijk gevoel van vertrouwdheid en comfort. De eenvoudige handeling van het uitrollen van een yogamat voelt vaak als thuiskomen.
Na verloop van tijd herinnert het lichaam zich. De adem herinnert zich. Het zenuwstelsel herinnert zich. Op het moment dat we op de mat stappen, maken we opnieuw verbinding met iets dat altijd al aanwezig is geweest.
Of we ons nu in de bergen bevinden, aan zee, in een stadspark of thuis, die connection blijft beschikbaar.
Dat is het ware geschenk van de beoefening.
Ze reist met ons mee.
Neem contact op met Daliya
Instagram: @daliya.arshefova
Website: sacralbodymethod.com
Partner worden met Manduka
Manduka ondersteunt sinds 1997 docenten, studio's en wellnessruimtes. Of je nu yogadocent, studio, sportschool, fitnesscentrum of hotel wellnessverantwoordelijke bent, er is een partnerprogramma dat bij je past. Lees meer over samenwerken met Manduka.
