Een yogabeoefening wordt niet bepaald door waar die plaatsvindt. Of het nu in een studio is, op een berg of onder de open hemel, de eenvoudige handeling van je yogamat uitrollen kan een manier worden om opnieuw verbinding met jezelf te maken. Na het leiden van een retraite in de Rilabergen van Bulgarije blikt yogadocente Daliya Arshefova terug op buiten oefenen, de gemeenschappen die ontstaan door gedeelde ervaringen, en waarom de meest betekenisvolle beoefening degene is die met ons meereist, waar we ook gaan.
Even weggaan om opnieuw verbinding te maken
Als retraite-docent is een van de mooiste dingen die ik meemaak wat er gebeurt wanneer mensen afstand nemen van hun alledaagse leven en de natuur ingaan.
Er zit iets bijzonders in het achterlaten van vertrouwde routines, verantwoordelijkheden en vertrouwde omgevingen. Op het moment dat we uit ons gebruikelijke ritme stappen, creëren we ruimte om onszelf anders te zien. Weg van de alledaagse afleidingen worden we meer aanwezig, meer gegrond en meer open voor wat de beoefening ons ook maar te bieden heeft.
De natuur ondersteunt dit proces op een stille manier. Zonder muren of afleidingen krijgen we begin om het ritme van onze ademhaling, de grond onder ons en onze plek in het landschap om ons heen op te merken.
Wat ik door de jaren heen heb geleerd, is dat niemand op een retraite aankomt met hetzelfde verhaal.
Onszelf ontmoeten waar we zijn
Mensen boeken vaak maanden van tevoren een retraite, maar de levensomstandigheden waarmee ze aankomen zijn onmogelijk te voorspellen. De persoon die zich in januari inschreef, kan in mei met een heel ander hart en hoofd aankomen.
Tijdens onze retraite in de Rilabergen in Bulgarije zag ik dit opnieuw. Sommige deelnemers kwamen om voor het eerst de Sacraal Lichaamsmethode te ervaren, terwijl anderen opnieuw verbinding maakten met een beoefening die ze hadden losgelaten of een pad verdiepten dat we samen al waren begonnen. Velen kwamen rechtstreeks uit het drukke stadsleven, met stress, verdriet, onzekerheid, opwinding of gewoon nieuwsgierigheid. Een deelnemer vertelde dat hij of zij zichzelf voor het eerst in twintig jaar toestond iets helemaal voor zichzelf te doen.
Wat me het meest raakt, is dat de beoefening ons nooit vraagt om iets anders te zijn dan wie we op dat moment zijn. Of iemand nu aankomt met vreugde, verdriet, onzekerheid of opwinding, de beoefening heeft een buitengewone gave om precies daar te ontmoeten waar die persoon zich bevindt. Ze nodigt ons uit om te verzachten, los te laten en opnieuw verbinding met onszelf te maken.
Wanneer een groep een gemeenschap wordt
De eerste dag van een retraite draagt altijd een unieke energie met zich mee. Mensen komen een beetje op hun hoede aan, en dragen nog het ritme van het dagelijks leven in hun lichaam. Gesprekken zijn beleefd, bewegingen voorzichtig, en iedereen vindt langzaam zijn plek.
Dan gebeurt er iets bijzonders.
Meestal al op de tweede dag ontspannen de schouders, worden gezichten lichter en komt lachen gemakkelijker. De beschermende laag die velen van ons in het dagelijks leven dragen, begint te verdwijnen. Vreemden worden metgezellen wanneer mensen die elkaar pas een dag eerder hebben ontmoet begin samen maaltijden delen, verhalen uitwisselen en momenten van kwetsbaarheid beleven alsof ze elkaar al jaren kennen.
Naarmate mensen zich settelen in het ritme van het retraiteleven, worden gesprekken dieper, ontstaan vriendschappen op natuurlijke wijze, en groeien bestaande relaties vaak sterker. Weg van de verantwoordelijkheden van het dagelijks leven is er ruimte om elkaar echt te zien en te horen.
Als docent probeer ik dit proces nooit te sturen. Elke groep is anders, en elke retraite heeft zijn eigen energie. Ik heb vaak het gevoel dat de mensen die naar een bepaalde retraite komen, bedoeld zijn om daar samen te zijn. In plaats van een specifieke ervaring af te dwingen, luister ik liever naar de energie van de groep en laat ik de retraite unfold zich organisch ontwikkelen. Dit is vaak het moment waarop de meest betekenisvolle transformaties plaatsvinden.
Het ritme vinden
Praktijk wordt het anker.
Een van de grootste geschenken van het retraiteleven is ritme. Niet een strak schema, maar een ondersteunende flow van ochtendbeoefening, bewuste maaltijden, wandelingen in de natuur, momenten van stilte, betekenisvolle gesprekken en avondsessies die mensen zachtjes weer in contact brengen met zichzelf.
Velen ontdekken dat rust niet simpelweg betekent voor een televisie zitten of op een telefoon scrollen. Echte rust ontstaat wanneer het zenuwstelsel zich veilig genoeg voelt om te ontspannen. Die kan gevonden worden in bewuste beweging, in ademhaling, in stilte, of gewoon in het luisteren naar de geluiden van de natuur.
Voor mij is beoefening de manier waarop ik terugkeer naar mezelf. Het is hoe ik voor mijn lichaam zorg, mijn geest helder maak en opnieuw verbinding maak met het huidige moment. Het helpt me los te laten wat niet nodig is en ruimte te creëren voor wat echt belangrijk is.
Als retraiteleider stelt het terugkeren naar mijn eigen beoefening mij in staat om ruimte te houden met authenticiteit en aanwezigheid. Mensen zoeken niet naar perfectie. Ze zoeken iemand die gegrond, aanwezig en veilig genoeg voelt om te ondersteunen wat zij ook doormaken.
Leren van de natuur
Een van de meest belonende aspecten van lesgeven tijdens retraites is het getuige zijn van de subtiele transformaties die bij de deelnemers plaatsvinden. Naarmate mensen ontspannen, beginnen ze begin de beschermende patronen af te leggen die ze in het dagelijks leven met zich meedragen. Ze worden zachter, opener en meer bereid om hun ware zelf te laten zien.
Veel deelnemers vertellen me dat ze zich veilig voelen, en voor mij is dat misschien wel het grootste compliment dat ik kan ontvangen. Want wanneer mensen zich veilig voelen, beginnen ze begin opnieuw verbinding te maken met delen van zichzelf die misschien verborgen lagen onder stress, verantwoordelijkheid of voortdurende drukte. Ze ontdekken nieuwe krachten, krijgen frisse perspectieven en vertrekken vaak met eenvoudige rituelen die ze in het dagelijks leven kunnen meenemen.
Tijdens onze retraite in het Rilagebergte werd het landschap zelf onderdeel van de beoefening. De geur van wilde bergkruiden waaide met de wind mee, het veranderende licht bij zonsopgang en zonsondergang, de zang van vogels die de ochtend begroetten, en de stille kracht van de bergen herinnerden ons eraan dat we deel uitmaken van iets veel groters dan onszelf.
Op een avond tijdens Savasana verscheen stilletjes een kleine boskikker en nestelde zich naast het hoofd van een deelnemer. Hij bleef daar gedurende de hele meditatie, volkomen stil, alsof hij deelnam aan de beoefening zelf.
Momenten als deze kunnen niet worden gepland. Ze herinneren ons simpelweg aan de diepe connection die mogelijk wordt wanneer we genoeg vertragen om te luisteren.
Oefening Mee Naar Huis Nemen
Uiteindelijk komt elke retraite ten einde. Er is altijd een vleugje verdriet wanneer we afscheid nemen van de bergen, de gedeelde ervaringen en de tijdelijke gemeenschap die we samen hebben gecreëerd.
Toch is wat blijft veel belangrijker dan wat we achterlaten.
We dragen de herinneringen, de vriendschappen en het gevoel van diepe aanwezigheid met ons mee. Het belangrijkst is dat we de beoefeningen meenemen die ons tijdens de hele ervaring hebben ondersteund: een bewuste ademhaling, een paar mindful bewegingen, momenten van stilte en een herinnering om naar buiten te stappen en opnieuw verbinding te maken met de natuur. Deze eenvoudige rituelen worden bruggen tussen het retraiteleven en het alledaagse leven.
Voor mij betekent dat wat een practice die met ons meereist is. Ze is niet afhankelijk van een retraitecentrum, een bestemming of zelfs van een bepaalde hoeveelheid tijd. Ze kan ons vergezellen door landen heen, door levensovergangen en tijdens seizoenen van vreugde, onzekerheid, rouw of groei.
Zelfs tijdens het reizen, of gewoon door een paar minuten naar buiten te gaan, kunnen een paar mindful bewegingen spanning loslaten na uren zitten. Een moment op de mat onder de open hemel schept een onmiddellijk gevoel van vertrouwdheid en comfort. De eenvoudige handeling van het uitrollen van een yogamat voelt vaak als thuiskomen.
Na verloop van tijd herinnert het lichaam zich. De adem herinnert zich. Het zenuwstelsel herinnert zich. Op het moment dat we op de mat stappen, maken we opnieuw verbinding met iets dat er altijd al is geweest.
Of we ons nu in de bergen bevinden, aan zee, in een stadspark of thuis, dat connection blijft beschikbaar.
Dat is de ware gift van oefening.
Ze reist met ons mee.
