Er is geen zachte manier om het te zeggen: we leven in tijden die onze compassie, veerkracht, tolerantie, rouw en hoop op de proef stellen, soms allemaal op één dag. Onze zenuwstelsels zijn overprikkeld, slingeren tussen extreme pieken en dalen, waardoor we als collectief moeite hebben om onze mentale gezondheid te behouden.
Gelukkig kunnen moderne oplossingen zoals gesprekstherapie en spiritualiteit ons helpen ermee om te gaan. Maar er is meer beschikbaar voor ons. Yoga, vaak verkeerd begrepen als alleen een fysieke workout, heeft toepassingen die veel verder reiken dan de mat, waaronder krachtige ondersteuning voor de mentale gezondheid.
Een moderne kijk op yoga
Jarenlang werd yoga in het Westen met scepsis bekeken en afgedaan als pseudowetenschap. Maar vroege aanhangers ervoeren de transformerende voordelen ervan: een beter humeur, emotionele veerkracht, fysieke uithoudingsvermogen en zelfregulatie door middel van ademhaling - om maar een paar veelvoorkomende observaties te noemen. Hoewel veel yogabeoefenaars het begonnen te verkondigen als een krachtig pad naar mentale gezondheid, was er niet voldoende modern wetenschappelijk bewijs om het grote publiek van de doeltreffendheid ervan te overtuigen - tot de afgelopen jaren.
In de afgelopen decennia hebben academici de onweerlegbare fysiologische en psychologische voordelen van een regelmatige yogabeoefening onderkend. Onderzoeken tonen de diepgaande fysiologische en psychologische effecten van regelmatige yogabeoefening op ons algemene welzijn aan, van Pranayama (ademwerk) en Dhyana (meditatie) tot Asana (lichaamshoudingen). Yoga gaat veel verder dan de oppervlakte en biedt hulpmiddelen om ons te helpen de stressoren van het moderne leven te navigeren.
We leven niet langer in de wereld waarvoor yoga oorspronkelijk werd gecodificeerd. De uitdagingen van vandaag—eindeloze e-mails met het label 'URGENT', klimaatrampen en existentiële vragen over betekenis—veroorzaken lichamelijke en mentale stress. Kortademigheid, hoge bloeddruk en chronische stress zijn slechts enkele van de verschijningsvormen.
De moderne geneeskunde biedt cruciale oplossingen, maar het is niet de enige weg. Mentale en fysieke gezondheid zijn nauw met elkaar verweven, en yoga biedt unieke hulpmiddelen om beide aan te pakken.
Hier zijn drie manieren waarop je yoga kunt gebruiken om je mentale gezondheid te ondersteunen:
1. Gebruik de Yama's en Niyama's als kaders voor een evenwichtig leven
Onze samenleving geeft vaak de voorkeur aan individualisme—ambitie, financieel succes en sociale status—boven collectivisme. Hoewel deze doelen niet per se slecht zijn, kunnen ze een schaarstedenken en egocentrisch gedrag bevorderen. Mensen gedijen in gemeenschap, en de Yamas (ethische disciplines) bieden een kader om opnieuw verbinding te maken met anderen en de planeet.
De Yama's, de eerste tak van yoga, bestaan uit vijf belangrijke ethische disciplines die ons kunnen helpen terug te keren naar een gemeenschappelijke, helende manier van leven. De vijf Yama's zijn: Ahimsa (niet schaden), Asteya (niet stelen), Aparigraha (niet-bezitsdrang), Satya (waarachtigheid) en Brahmacharya (matiging). Bijvoorbeeld:
-
Het beoefenen van Brahmacharya (matiging) in je consumptie van dingen, zoals media, ideeën en entertainment, helpt ons te verduidelijken wat we echt nodig hebben in het leven.
-
Onderscheidingsvermogen hebben en fysieke en mentale rommel loslaten (Aparigraha) creëert ruimte voor betere dingen.
-
Je waarheid spreken en leven (Satya) vermindert de angst om voor de samenleving te moeten “optreden”.
Aan de andere kant bouwen de vijf Niyamas, of innerlijke leefregels, karakter en discipline op: Saucha (reinheid), Santosha (tevredenheid), Tapas (discipline), Svadhyaya (zelfstudie) en Isvara Pranidhana (overgave aan een hogere macht). Deze vullen de Yamas aan:
-
Het loslaten van fysieke en mentale rommel (Aparigraha) leidt tot een schone, gefocuste geest en ruimte (Saucha).
-
Het matigen van je energie, tijd en consumptie (Brahmacharya) bevordert discipline en passie in alles wat je doet (Tapas).
-
Dankbaarheid beoefenen voor wat je hebt (Santosha) maakt niet-stelen (Asteya) je vanzelfsprekende houding.
Wanneer we volgens deze principes leven, breken we de illusie van scheiding tussen ons (Maya) af. Zodra we op een meelevende en aandachtige manier met elkaar omgaan, is er minder verdeeldheid en meer vrede in onze gemeenschappen en in ons hart.
2. Door moeilijke emoties heen bewegen met Asana
Het transformeren van de samenleving is een langetermijnproces. Hoe verwerken we intussen de moeilijke emoties die dagelijks opkomen?
Naast het gebruik van cognitieve denkkaders om de uitdagingen van het leven te begrijpen, te verwerken en erop te handelen, kunnen we ook ons lichaam gebruiken om te verwerken en te helen. Asana, de derde tak van yoga, werkt via het lichaam om energetische blokkades op te heffen, bewustzijn te ontwikkelen en emotionele toestanden te reguleren. Angst uit zich bijvoorbeeld vaak fysiek als gevoelloosheid, een razende polsslag of zweterige handpalmen. Aandachtige Asana grondt ons en helpt ons een gevoel van controle terug te krijgen.
Door het lichaam in specifieke houdingen te brengen, kunnen we bewust Prana (levensenergie) laten stromen, blokkades opheffen, vitaliteit verhogen en subtiele maar belangrijke fysiologische verschuivingen teweegbrengen. Asana ontwikkelt ook lichaamsbewustzijn, waardoor we onze emoties beter kunnen begrijpen en erop kunnen reageren.
Hier zijn een paar voorbeelden:
-
Houdingen met de benen boven de romp verhogen de bloedsomloop en geven ons nieuwe energie wanneer we ons verdrietig voelen.
-
Houdingen waarbij het gewicht in de aarde of op hulpmiddelen kan worden losgelaten, kalmeren opgejaagde emoties.
-
Eenvoudige, repetitieve flows zoals Vinyasa-reeksen of Surya Namaskar (Zonnegroeten) bieden meditatieve rust en emotionele verlichting.
Via Asana komen we weer in contact met ons lichaam, waardoor er ruimte ontstaat voor emotionele ontlading en heling.
3. Stress reguleren met Pranayama
Er wordt vaak gezegd: “Waar de adem gaat, volgt het bewustzijn.” Emotionele verschuivingen hebben direct invloed op de adem, die tijdens stress vaak oppervlakkig of onregelmatig wordt. Naast het bewegen van het lichaam via Asana, stelt het leren over Pranayama (adembeheersing), het vierde onderdeel van yoga, ons in staat om deze reactie bewust te reguleren.
Pranayama is wetenschappelijk bewezen om het parasympathische zenuwstelsel te activeren, dat de “rust-en-verteer”-reactie regelt. Populaire pranayama-technieken zoals Nadi Shodhana (afwisselend door de neusgaten ademen) en Sama Vritti Pranayama (box breathing) bevorderen langzamere, diepere ademhalingen, wat de hartslag verlaagt, de bloeddruk vermindert en de cortisolniveaus doet dalen—allemaal essentieel voor stressvermindering.
Naast stressverlichting tonen studies aan dat Pranayama de vagale tonus verbetert—de invloed van het parasympathische zenuwstelsel op de hartfunctie—waardoor emotionele regulatie en veerkracht worden versterkt. De eenvoudige handeling van “een adem halen” krijgt een diepe betekenis wanneer je begrijpt hoe effectief het fysiologische reacties tijdens mentale gezondheidscrises kan helpen beheersen.
Yoga & Mentale Gezondheid
Yoga biedt moderne hulpmiddelen voor mentale gezondheid. Het leert ons hoe we intern en extern balans kunnen vinden, geeft ons middelen om emotionele pieken en dalen te reguleren (waaronder hoe we de uitersten kunnen accepteren), en hoe we de controle over onze eigen heling kunnen nemen. We worden oneindig krachtig zodra we onze capaciteiten echt begrijpen, zowel mentaal als fysiek.
Yoga is er om je te ondersteunen op je reis - gebruik het verstandig en gebruik het vaak.
Divya oefent op onze PROlite® yogamat met kurken yogablokken en draagt onze Dhara Tanktop en Capri-leggings in Avian Heather.
Blijf in contact met Divya op Instagram @divyabala en @yogaoffthematpodcast.
