Nie da się tego ująć łagodnie: żyjemy w czasach, które wystawiają na próbę naszą współczucie, odporność, tolerancję, żałobę i nadzieję — czasem wszystko jednego dnia. Nasz układ nerwowy jest nadmiernie pobudzony, huśtając się między skrajnymi wzlotami i upadkami, przez co jako zbiorowość zmagamy się z utrzymaniem zdrowia psychicznego.
Na szczęście współczesne rozwiązania, takie jak terapia rozmową i duchowość, mogą pomóc nam sobie radzić. Ale dostępne jest dla nas coś więcej. Joga, często błędnie rozumiana jako wyłącznie ćwiczenie fizyczne, ma zastosowania daleko wykraczające poza matę, w tym silne wsparcie dla zdrowia psychicznego.
Współczesne rozumienie jogi
Przez lata joga budziła na Zachodzie sceptycyzm i była odrzucana jako pseudonauka. Jednak pierwsi jej entuzjaści doświadczali jej przemieniających korzyści: poprawy nastroju, odporności emocjonalnej, wytrzymałości fizycznej i samoregulacji poprzez oddech — by wymienić tylko kilka często obserwowanych efektów. Choć wielu praktykujących jogę zaczęło promować ją jako potężną drogę do zdrowia psychicznego, nie było wystarczających współczesnych dowodów naukowych, by przekonać opinię publiczną o jej skuteczności — aż do ostatnich lat.
W ciągu ostatnich kilku dekad naukowcy dostrzegli niepodważalne fizjologiczne i psychologiczne korzyści płynące z regularnej praktyki jogi. Badania pokazują głęboki wpływ regularnej praktyki jogi na nasze ogólne samopoczucie, od Pranajamy (pracy z oddechem) i Dhjana (medytacji) po Asanę (pozycje fizyczne). Joga wykracza daleko poza powierzchnię, oferując narzędzia pomagające nam radzić sobie ze stresami współczesnego życia.
Nie żyjemy już w świecie, dla którego joga została pierwotnie skodyfikowana. Dzisiejsze wyzwania — niekończące się e-maile oznaczone „PILNE”, katastrofy klimatyczne i egzystencjalne pytania o sens — powodują fizyczny i psychiczny dyskomfort. Duszność, wysokie ciśnienie krwi i przewlekły stres to tylko niektóre z ich przejawów.
Współczesna medycyna oferuje kluczowe rozwiązania, ale nie jest jedyną drogą. Zdrowie psychiczne i fizyczne są głęboko ze sobą powiązane, a joga oferuje wyjątkowe narzędzia do wspierania obu tych sfer.
Oto trzy sposoby, w jakie możesz wykorzystać jogę do wspierania zdrowia psychicznego:
1. Wykorzystaj Jamy i Nijamy jako ramy dla zrównoważonego życia
Nasze społeczeństwo często przedkłada indywidualizm — ambicję, sukces finansowy i status społeczny — nad kolektywizm. Choć nie są one z natury złe, mogą sprzyjać mentalności niedoboru i zachowaniom skoncentrowanym na sobie. Ludzie rozkwitają we wspólnocie, a Jamy (zasady etyczne) oferują ramy ponownego łączenia się z innymi i z planetą.
Jamy, pierwsza odnoga jogi, składają się z pięciu kluczowych zasad etycznych, które mogą pomóc nam wrócić do wspólnotowego, uzdrawiającego sposobu życia. Pięć Jam to: Ahimsa (niekrzywdzenie), Asteya (niekradzenie), Aparigraha (niewłasnościowość), Satya (prawdomówność) oraz Brahmacharya (umiarkowanie). Na przykład:
-
Praktykowanie Brahmacharya (umiarkowania) w korzystaniu z różnych rzeczy, takich jak media, idee i rozrywka, pomaga nam wyjaśnić, czego naprawdę potrzebujemy w życiu.
-
Bycie rozeznanym i pozbywanie się fizycznego oraz psychicznego chaosu (Aparigraha) tworzy przestrzeń na lepsze rzeczy.
-
Mówienie i życie zgodnie z prawdą (Satya) zmniejsza lęk związany z koniecznością “odgrywania roli” przed społeczeństwem.
Z drugiej strony pięć Niyamas, czyli wewnętrznych praktyk, buduje charakter i dyscyplinę: Saucha (czystość), Santosha (zadowolenie), Tapas (dyscyplina), Svadhyaya (samopoznanie) oraz Isvara Pranidhana (poddanie się wyższej sile). Uzupełniają one Yamy:
-
Uwalnianie się od fizycznego i psychicznego chaosu (Aparigraha) prowadzi do czystego, skupionego umysłu i przestrzeni (Saucha).
-
Umiarkowanie w energii, czasie i konsumpcji (Brahmacharya) sprzyja dyscyplinie i pasji we wszystkim, co robisz (Tapas).
-
Praktykowanie wdzięczności za to, co masz (Santosha) sprawia, że niekradzież (Asteya) staje się twoim naturalnym odruchem.
Kiedy żyjemy według tych zasad, rozbijamy iluzję oddzielenia między nami (Maya). Gdy działamy wobec siebie z empatią i uważnością, jest mniej podziałów, a więcej pokoju w naszych społecznościach i w naszych sercach.
2. Przechodzenie przez trudne emocje z Asaną
Transformacja społeczeństwa to proces długoterminowy. A w międzyczasie, jak mamy przetwarzać trudne emocje, które pojawiają się codziennie?
Poza stosowaniem ram poznawczych do rozumienia, przyswajania i działania wobec życiowych wyzwań, możemy również używać naszego ciała, aby przetwarzać i uzdrawiać. Asana, trzecia gałąź jogi, działa poprzez ciało, aby usuwać blokady energetyczne, budować świadomość i regulować stany emocjonalne. Na przykład lęk często objawia się fizycznie jako drętwienie, przyspieszone bicie serca lub spocone dłonie. Uważna Asana ugruntowuje nas, pomagając odzyskać poczucie kontroli.
Prowadząc ciało do określonych pozycji, możemy świadomie poruszać Praną (energią życiową), usuwając blokady, zwiększając witalność i wywołując subtelne, lecz znaczące zmiany fizjologiczne. Asana rozwija również świadomość ciała, umożliwiając nam lepsze rozumienie emocji i reagowanie na nie.
Oto kilka przykładów:
-
Pozycje z nogami uniesionymi ponad tułów poprawiają krążenie i dodają energii, gdy czujemy smutek.
-
Pozycje, które pozwalają ciężarowi opaść w ziemię lub na pomoce, uspokajają wzmożone emocje.
-
Proste, powtarzalne sekwencje, takie jak Vinyasa lub Surya Namaskar (Powitania Słońca), zapewniają medytacyjny spokój i emocjonalną ulgę.
Poprzez Asanę ponownie łączymy się z naszym ciałem, tworząc przestrzeń na uwolnienie emocji i uzdrowienie.
3. Reguluj stres za pomocą pranajamy
Często mówi się: „Dokąd podąża oddech, tam podąża świadomość”. Zmiany emocjonalne bezpośrednio wpływają na oddech, który podczas stresu często staje się płytki lub nieregularny. Oprócz pracy z ciałem poprzez Asanę, poznawanie Pranajamy (kontroli oddechu), czwartej kończyny jogi, daje nam możliwość świadomego regulowania tej reakcji.
Naukowo udowodniono, że pranajama aktywuje układ przywspółczulny, który odpowiada za reakcję „odpoczynku i trawienia”. Popularne techniki pranajamy, takie jak Nadi Shodhana (oddech naprzemienny przez nozdrza) oraz Sama Vritti Pranayama (oddech pudełkowy), sprzyjają wolniejszemu i głębszemu oddychaniu, co obniża tętno, zmniejsza ciśnienie krwi i obniża poziom kortyzolu — a to wszystko ma kluczowe znaczenie dla redukcji stresu.
Poza łagodzeniem stresu badania pokazują, że pranajama poprawia napięcie nerwu błędnego — wpływ układu przywspółczulnego na pracę serca — wzmacniając regulację emocji i odporność psychiczną. Prosty akt „wzięcia oddechu” nabiera głębokiego znaczenia, gdy rozumiesz, jak skutecznie może pomagać w zarządzaniu reakcjami fizjologicznymi podczas kryzysów zdrowia psychicznego.
Joga i zdrowie psychiczne
Joga oferuje nowoczesne narzędzia wspierające zdrowie psychiczne. Uczy nas, jak odnaleźć równowagę wewnętrznie i zewnętrznie, daje nam narzędzia do regulowania emocjonalnych wzlotów i upadków (w tym do akceptowania skrajności) oraz do przejęcia kontroli nad własnym procesem uzdrawiania. Stajemy się nieograniczenie silni, gdy naprawdę zrozumiemy nasze możliwości — zarówno psychiczne, jak i fizyczne.
Joga jest tu po to, by wspierać Cię w Twojej drodze — korzystaj z niej mądrze i korzystaj z niej często.
Divya ćwiczy na naszej macie do jogi PROlite® z klockami do jogi z korka i ma na sobie nasze Dhara Koszulka bez rękawów oraz legginsy Capri w kolorze Avian Heather.
Pozostań w kontakcie z Divyą na Instagramie @divyabala oraz @yogaoffthematpodcast.
